Volgens het rapport van het Marktobservatorium voor Energie van DG Energy waren de COVID-19-pandemie en gunstige weersomstandigheden de twee belangrijkste drijfveren achter de trends op de Europese elektriciteitsmarkt in 2020. Deze twee drijfveren waren echter uitzonderlijk of seizoensgebonden.
De belangrijkste trends binnen de Europese elektriciteitsmarkt zijn onder meer:
Daling van de CO2-uitstoot in de energiesector
Als gevolg van de toename in de opwekking van hernieuwbare energie en de afname in de opwekking van elektriciteit uit fossiele brandstoffen in 2020, kon de energiesector zijn CO2-uitstoot met 14% verminderen. Deze afname van de CO2-uitstoot in 2020 is vergelijkbaar met de trends die in 2019 werden waargenomen, toen de omschakeling naar andere brandstoffen de belangrijkste drijfveer was achter de trend van decarbonisatie.
De meeste oorzaken in 2020 waren echter uitzonderlijk of seizoensgebonden (de pandemie, de zachte winter, hoge luchtkwaliteit, enz.).
waterkrachtcentrales). In 2021 wordt echter het tegenovergestelde verwacht, met relatief koud weer, lagere windsnelheden en hogere gasprijzen in de eerste maanden van 2021. Deze ontwikkelingen suggereren dat de CO2-uitstoot en de energie-intensiteit van de energiesector zouden kunnen toenemen.
De Europese Unie streeft ernaar haar energiesector tegen 2050 volledig koolstofvrij te maken door middel van ondersteunende beleidsmaatregelen zoals het EU-emissiehandelssysteem, de Richtlijn inzake hernieuwbare energie en wetgeving met betrekking tot de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen door industriële installaties.
Volgens het Europees Milieuagentschap heeft Europa de CO2-uitstoot van de energiesector in 2019 gehalveerd ten opzichte van 1990.
Veranderingen in energieverbruik
Het elektriciteitsverbruik in de EU daalde met 4%, omdat de meeste industrieën in de eerste helft van 2020 niet op volle capaciteit draaiden. Hoewel de meeste EU-bewoners thuisbleven, wat leidde tot een toename van het energieverbruik in huishoudens, kon de stijgende vraag vanuit huishoudens de dalingen in andere sectoren van de economie niet compenseren.
Echter, doordat landen de COVID-19-beperkingen opnieuw invoerden, lag het energieverbruik in het vierde kwartaal dichter bij het "normale niveau" dan in de eerste drie kwartalen van 2020.
De toename van het energieverbruik in het vierde kwartaal van 2020 was mede te wijten aan de lagere temperaturen in vergelijking met 2019.
Toenemende vraag naar elektrische voertuigen
Naarmate de elektrificatie van het transportsysteem zich verder ontwikkelt, is de vraag naar elektrische voertuigen in 2020 gestegen, met bijna een half miljoen nieuwe registraties in het vierde kwartaal van 2020. Dit was een recordaantal en resulteerde in een ongekend marktaandeel van 17%, meer dan twee keer zo hoog als in China en zes keer zo hoog als in de Verenigde Staten.
Het Europees Milieuagentschap (EEA) stelt echter dat de registraties van elektrische voertuigen in 2020 lager lagen dan in 2019. Het EEA geeft aan dat er in 2019 bijna 550.000 elektrische auto's werden geregistreerd, tegenover 300.000 in 2018.
Veranderingen in de energiemix van de regio en een toename van de opwekking van hernieuwbare energie.
Volgens het rapport is de structuur van de energiemix in de regio in 2020 veranderd.
Dankzij gunstige weersomstandigheden was de opwekking van waterkrachtenergie zeer hoog en kon Europa zijn portfolio van hernieuwbare energiebronnen zodanig uitbreiden dat hernieuwbare energie (39%) voor het eerst het aandeel fossiele brandstoffen (36%) in de EU-energiemix overtrof.
De stijging van de opwekking van hernieuwbare energie werd sterk gestimuleerd door de toevoeging van 29 GW aan zonne- en windenergiecapaciteit in 2020, wat vergelijkbaar is met het niveau van 2019. Ondanks de verstoringen in de toeleveringsketens van wind- en zonne-energie, die leidden tot projectvertragingen, heeft de pandemie de uitbreiding van hernieuwbare energiebronnen niet significant afgeremd.
De energieproductie uit kolen en bruinkool daalde met 22% (-87 TWh) en de kernenergieproductie met 11% (-79 TWh). De gasproductie werd daarentegen niet significant beïnvloed door de gunstige prijzen, die de omschakeling van kolen naar gas en van bruinkool naar gas stimuleerden.
De uitfasering van kolencentrales wordt steeds intensiever.
Naarmate de vooruitzichten voor emissie-intensieve technologieën verslechteren en de CO2-prijzen stijgen, worden steeds meer vervroegde sluitingen van kolencentrales aangekondigd. Energiebedrijven in Europa zullen naar verwachting de overgang van kolenenergie voortzetten om te voldoen aan strenge doelstellingen voor de reductie van CO2-uitstoot en om zich voor te bereiden op toekomstige bedrijfsmodellen die naar verwachting volledig op koolstofarme energie zullen zijn gebaseerd.
Stijging van de groothandelsprijzen voor elektriciteit
De afgelopen maanden hebben duurdere emissierechten, samen met stijgende gasprijzen, de groothandelsprijzen voor elektriciteit op veel Europese markten opgedreven tot niveaus die voor het laatst begin 2019 werden gezien. Het effect was het sterkst in landen die afhankelijk zijn van steenkool en bruinkool. Naar verwachting zal de dynamiek van de groothandelsprijzen voor elektriciteit zich ook doorvertalen naar de detailhandelsprijzen.
De snelle groei van de verkoop in de sector van elektrische voertuigen ging gepaard met een uitbreiding van de laadinfrastructuur. Het aantal snellaadpunten per 100 km snelweg steeg in 2020 van 12 naar 20.
Geplaatst op: 1 juni 2021