• tala fou

O le a Fuafua e Europa Fuafuaga Fa'afuase'i e Fa'atapula'a ai Tau o le Eletise

E tatau i le Iuni a Europa ona mafaufau i ni fuafuaga faafuaseʻi i vaiaso o lumanaʻi e ono aofia ai ni tapulaʻa le tumau i tau o le eletise, na taʻu atu ai e le Peresetene o le Komisi a Europa, Ursula von der Leyen, i taitai i se fonotaga tele a le EU i Versailles.

O le fa'asinomaga i fuafuaga e ono faia sa i totonu o se fa'asologa o ata na fa'aaogaina e Ms. von der Leyen e talanoaina ai taumafaiga e fa'aitiitia ai le fa'alagolago o le EU i le fa'aulufaleina mai o le malosi mai Rusia, lea na aofia ai le tusa ma le 40% o lona fa'aaogaina o le kesi masani i le tausaga talu ai. Na lafoina ia ata i le tala Twitter a Ms. von der Leyen.

O le osofaʻiga a Rusia i Ukraine ua faʻamamafaina ai le vaivai o sapalai o le malosiaga a Europa ma ua laga ai le popolega e ono motusia e Moscow le auina mai o oloa mai fafo pe ona o le faaleagaina o paipa o loʻo tafe i Ukraine. Ua faʻateleina ai foʻi le siʻitia o tau o le malosiaga, ma mafua ai ona popole i le tau o le soifuaga ma le tuputupu aʻe o le tamaoaiga.

I le amataga o lenei vaiaso, na lomia ai e le Komisi Europa, le vaega fa'atonu a le EU, le otootoga o se fuafuaga lea na fai mai e mafai ona fa'aitiitia ai le fa'aulufaleina mai o le kesi masani a Rusia i le lua vaetolu i lenei tausaga ma fa'amutaina atoa ai le mana'omia o na fa'aulufaleina mai a'o le'i o'o i le 2030. I se taimi pu'upu'u, o le fuafuaga e fa'alagolago tele i le teuina o le kesi masani a'o le'i o'o i le vaitau o le vevela o le taumalulu a sau, fa'aitiitia ai le fa'aaogaina ma fa'ateleina le fa'aulufaleina mai o le kesi masani ua liusuavai mai isi gaosi oloa.

Na fa’ailoa mai e le Komisi i lana lipoti o lo’o fa’ateleina pea le tau maualuga o le malosi i le tamaoaiga, ma fa’ateleina ai tau o gaosiga mo pisinisi e fa’aaogaina tele le malosi ma fa’amalosia ai aiga e maualalo tupe maua. Na ta’ua o le a feutagai “i se tulaga fa’anatinati” ma fautuaina ni auala e taulima ai tau maualuluga.

O le fa'ase'e na fa'aaogaina e Ms. von der Leyen i le Aso Tofi na fai mai ai o lo'o fuafua le Komisi i le fa'ai'uga o Mati e tu'uina atu ni filifiliga fa'afuase'i "e fa'atapula'a ai le a'afiaga o le pipisi o tau o le kesi i tau o le eletise, e aofia ai tapula'a tau le tumau." O lo'o fuafua fo'i i lenei masina e fa'atuina se 'au faigaluega e sauniuni mo le taumalulu a sau ma se fuafuaga mo se faiga fa'avae mo le teuina o le kesi.

E tusa ai ma faʻamatalaga na tuʻuina atu, e oʻo atu i le ogatotonu o Me, o le a faʻatulaga e le Komisi ni filifiliga e faʻaleleia atili ai le mamanu o le maketi eletise ma tuʻuina atu se talosaga mo le faʻaitiitia o le faʻalagolago o le EU i suauʻu Rusia e oʻo atu i le 2027.

Na saunoa le Peresetene o Farani, Emmanuel Macron, i le Aso Tofi, e manaʻomia e Europa ona puipuia ona tagatanuu ma kamupani mai le siʻitia o tau o le malosi, ma faaopoopo mai ai o nisi atunuu, e aofia ai Farani, ua uma ona faia ni fuafuaga faaleatunuu.

“Afai e tumau lenei mea, e manaʻomia ona i ai sa tatou faiga faʻa-Europa e sili atu ona tumau,” o lana tala lea. “O le a matou tuʻuina atu se faʻatonuga i le Komisi ina ia mafai ona matou saunia tulafono uma e manaʻomia i le faʻaiuga o le masina.”

O le faʻafitauli i tapulaʻa tau, o le faʻaitiitia lea o le faʻamalosiauga mo tagata ma pisinisi e faʻaitiitia le faʻaaogaina o mea, o le tala lea a Daniel Gros, o se sui lauiloa i le Centre for European Policy Studies, o se vaega mafaufau i Brussels. Na ia taʻua o aiga e maualalo tupe maua ma atonu o nisi pisinisi o le a manaʻomia le fesoasoani e feagai ai ma tau maualuluga, ae e tatau ona oʻo mai o se totogi faʻatasi e le faʻalagolago i le tele o le malosi latou te faʻaaogaina.

“O le ki autū o le tuʻuina atu lea o le faʻailoga o le tau e galue,” o le saunoaga lea a Mr. Gros i se pepa na lolomiina i lenei vaiaso, lea na finau ai o tau maualuluga o le malosi e mafai ona iʻu ai i le faʻaitiitia o le manaʻoga i Europa ma Asia, ma faʻaitiitia ai le manaʻoga mo le kesi masani a Rusia. “E tatau ona taugata le malosi ina ia sefe ai e tagata le malosi,” o lana tala lea.

O fa'ase'e a Ms. von der Leyen o lo'o fa'ailoa mai ai o lo'o fa'amoemoe le EU e sui le 60 piliona mita kupita o le kesi Rusia i isi sapalai, e aofia ai ma sapalai o le kesi masani ua liusuavai, i le fa'ai'uga o lenei tausaga. E tusa ai ma le fa'ase'e, e mafai ona suia le isi 27 piliona mita kupita e ala i le tu'ufa'atasia o le haitorosene ma le gaosiga o le biomethane a le EU.

Mai: Mekasini eletise i le asō


Taimi na lafoina ai: Ape-13-2022