Enerji Piyasası Gözlem Merkezi DG Energy raporuna göre, COVID-19 pandemisi ve elverişli hava koşulları, 2020 yılında Avrupa elektrik piyasasında yaşanan trendlerin iki temel itici gücü olmuştur. Bununla birlikte, bu iki itici güç istisnai veya mevsimsel nitelikteydi.
Avrupa elektrik piyasasındaki temel eğilimler şunlardır:
Enerji sektörünün karbon emisyonlarında azalma
2020 yılında yenilenebilir enerji üretimindeki artış ve fosil yakıtlı enerji üretimindeki azalma sonucunda, enerji sektörü 2020 yılında karbon ayak izini %14 oranında azaltmayı başardı. Sektörün 2020'deki karbon ayak izindeki azalma, yakıt değiştirmenin karbonsuzlaştırma eğiliminin arkasındaki ana faktör olduğu 2019'da görülen eğilimlere benzerdir.
Ancak 2020'deki etkenlerin çoğu istisnai veya mevsimseldi (pandemi, ılık kış, yüksek fiyatlar).
(hidroelektrik üretimi). Ancak 2021'de bunun tam tersi bekleniyor; 2021'in ilk aylarında nispeten soğuk hava, daha düşük rüzgar hızları ve daha yüksek doğalgaz fiyatları, enerji sektörünün karbon emisyonlarının ve yoğunluğunun artabileceğini düşündürüyor.
Avrupa Birliği, AB Emisyon Ticaret Sistemi, Yenilenebilir Enerji Direktifi ve endüstriyel tesislerden kaynaklanan hava kirletici emisyonlarını ele alan mevzuat gibi destekleyici politikaların uygulanması yoluyla, enerji sektörünü 2050 yılına kadar tamamen karbondan arındırmayı hedefliyor.
Avrupa Çevre Ajansı'na göre, Avrupa 2019 yılında enerji sektörünün karbon emisyonlarını 1990 seviyelerine göre yarıya indirdi.
Enerji tüketimindeki değişiklikler
AB'de elektrik tüketimi, 2020 yılının ilk yarısında sektörlerin çoğunun tam kapasiteyle çalışmaması nedeniyle %4 oranında düştü. AB sakinlerinin çoğunun evde kalması, konutlardaki enerji kullanımında artış anlamına gelse de, hanehalklarının artan talebi, ekonominin diğer sektörlerindeki düşüşleri tersine çeviremedi.
Ancak, ülkelerin COVID-19 kısıtlamalarını yeniden uygulamaya koymasıyla birlikte, 2020'nin dördüncü çeyreğindeki enerji tüketimi, ilk üç çeyreğe kıyasla "normal seviyelere" daha yakın oldu.
2020 yılının dördüncü çeyreğinde enerji tüketimindeki artışın bir nedeni de 2019 yılına kıyasla daha soğuk hava koşullarıydı.
Elektrikli araçlara olan talepte artış
Ulaşım sisteminin elektrifikasyonu yoğunlaştıkça, elektrikli araçlara olan talep 2020 yılında arttı ve 2020'nin dördüncü çeyreğinde yaklaşık yarım milyon yeni kayıt gerçekleşti. Bu, kaydedilen en yüksek rakamdı ve benzeri görülmemiş bir şekilde %17'lik pazar payına dönüştü; bu oran Çin'dekinden iki kat, Amerika Birleşik Devletleri'ndekinden ise altı kat daha yüksekti.
Ancak Avrupa Çevre Ajansı (EEA), 2020'deki elektrikli araç kayıtlarının 2019'a kıyasla daha düşük olduğunu savunuyor. EEA, 2019'da elektrikli araç kayıtlarının 550.000 adede yakın olduğunu, 2018'de ise bu rakamın 300.000 adede ulaştığını belirtiyor.
Bölgenin enerji karışımındaki değişiklikler ve yenilenebilir enerji üretimindeki artış
Rapora göre, bölgenin enerji karışımının yapısı 2020 yılında değişti.
Elverişli hava koşulları sayesinde hidroelektrik enerji üretimi çok yüksek oldu ve Avrupa, yenilenebilir enerji üretim portföyünü genişleterek, AB enerji karışımında yenilenebilir enerjinin (%39) payını fosil yakıtların (%36) payını ilk kez geçti.
Yenilenebilir enerji üretimindeki artış, 2020 yılında güneş ve rüzgar enerjisine eklenen 29 GW'lık kapasiteyle büyük ölçüde desteklendi; bu rakam 2019 seviyelerine benzer. Pandemi, rüzgar ve güneş enerjisi tedarik zincirlerini aksatarak projelerde gecikmelere yol açsa da, yenilenebilir enerjinin genişlemesini önemli ölçüde yavaşlatmadı.
Aslında, kömür ve linyit enerjisi üretimi %22 (-87 TWh) ve nükleer enerji üretimi %11 (-79 TWh) oranında düştü. Öte yandan, doğalgaz enerjisi üretimi, kömürden doğalgaza ve linyitten doğalgaza geçişi yoğunlaştıran elverişli fiyatlar nedeniyle önemli ölçüde etkilenmedi.
Kömürle çalışan enerji santrallerinin kapatılması hızlanıyor.
Emisyon yoğun teknolojilerin geleceğine dair görünüm kötüleşirken ve karbon fiyatları yükselirken, kömür santrallerinin erken kapatılmasına ilişkin duyurular da giderek artıyor. Avrupa'daki enerji şirketlerinin, katı karbon emisyonu azaltma hedeflerine ulaşmak ve tamamen düşük karbonlu enerjiye dayalı gelecekteki iş modellerine hazırlanmak amacıyla kömürden enerji üretimine geçiş yapmaya devam etmeleri bekleniyor.
Toptan elektrik fiyatlarında artış
Son aylarda, artan doğalgaz fiyatlarıyla birlikte daha pahalı emisyon izinleri, birçok Avrupa pazarında toptan elektrik fiyatlarını 2019 yılının başlarında görülen seviyelere çıkardı. Bu etki, kömür ve linyite bağımlı ülkelerde en belirgin şekilde hissedildi. Toptan elektrik fiyatlarındaki bu dinamiklerin perakende fiyatlarına da yansıması bekleniyor.
Elektrikli araç sektöründeki hızlı satış artışına, şarj altyapısının genişlemesi de eşlik etti. Otoyolların her 100 km'sinde bulunan yüksek güçlü şarj noktalarının sayısı 2020'de 12'den 20'ye yükseldi.
Yayın tarihi: 01.06.2021